Thuế và phí: Chưa kịp vui đã buồn

(Doanhnhansaigon) - Doanh nghiệp và người tiêu dùng chưa kịp vui với phương án giảm thuế tiêu thụ đặc biệt và lệ phí trước bạ cho ô tô con thì trong lộ trình phát triển ngành công nghiệp ô tô giai đoạn 2020 - 2030 đang được Bộ Công Thương bàn thảo đã buồn với dự thảo về quản lý và sử dụng phí đường bộ mà Bộ Tài chính đang lấy ý kiến.

Hai tuần trở lại đây, các doanh nghiệp, đại lý và người mua xe phấn khởi trước thông tin Bộ Công Thương đề xuất phương án giảm thuế tiêu thụ đặc biệt và lệ phí trước bạ ô tô con cho lộ trình phát triển ngành công nghiệp ô tô giai đoạn 2020 - 2030. Nếu phương án này được thông qua thì việc giá xe sẽ giảm trong những năm tới là có thể xảy ra.

Theo phương án của Bộ Công Thương, thuế tiêu thụ đặc biệt với ô tô dưới 10 chỗ được đề xuất giảm 50%, lệ phí trước bạ đăng ký lần đầu giảm 50%. Điều này đồng nghĩa với việc thuế tiêu thụ đặc biệt với ô tô dưới 10 chỗ sẽ còn từ 22,5 - 30% và lệ phí trước bạ với ô tô đăng ký lần đầu là 5 đến 7,5% so với hiện nay.

Việc điều chỉnh thuế, phí của Bộ Công Thương được cho là sẽ cứu ngành công nghiệp ô tô trong bối cảnh thuế nhập khẩu xe ngoại sẽ giảm dần về 0% từ nay tới 2018 theo lộ trình cam kết Hiệp định Thương mại tự do (FTA).

Nếu cả hai loại thuế, phí này được giảm đúng như đề xuất, đặc biệt là phí trước bạ, chi phí mua xe của người dân chắc chắn sẽ giảm và chi phí sở hữu xe nhập sẽ rẻ hơn so với xe sản xuất trong nước.

Trong khi đề án giảm thuế tiêu thụ đặc biệt và lệ phí trước bạ vẫn còn đang bàn thảo, người mua - bán xe chưa kịp vui thì mới đây, Bộ Tài chính lại lấy ý kiến cho dự thảo thông tư hướng dẫn chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí sử dụng đường bộ.

Theo biểu phí do Bộ Tài chính xây dựng trong dự thảo, các loại ô tô chở người dưới 10 chỗ ngồi và xe chuyên dùng có tổng trọng lượng dưới 4 tấn sẽ chịu mức thu phí nằm trong khung 10.000 - 35.000 đồng/lượt; xe tải, xe chở hàng bằng container và ô tô chuyên dùng có tổng trọng lượng từ 27 tấn trở lên áp dụng mức phí từ 80.000 - 200.000 đồng/lượt.

Mức thu cụ thể đối với quốc lộ sẽ do Bộ Tài chính quy định, còn mức thu cụ thể đối với đường địa phương sẽ do hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định nhằm phù hợp với cấp đường và độ dài đoạn đường thu phí theo dự án đầu tư được duyệt và đề nghị của chủ đầu tư. Dự kiến loại phí sử dụng đường bộ này sẽ được áp dụng trong năm sau.

Như vậy, với dự thảo mới này, người sử dụng ô tô phải chịu cùng lúc"một cổ ba tròng": phí thu theo đầu phương tiện quy định tại Nghị định 18/2012/NĐ-CP của Chính phủ; phí sử dụng đường bộ theo lượt tại hệ thống các trạm thu phí BOT và trạm chuyển giao quyền thu phí; phí sử dụng đường bộ hoàn vốn đầu tư xây dựng đường bộ.

Quả là chưa kịp vui đã buồn vì phương án giảm thuế tiêu thụ đặc biệt và phí trước bạ còn ở thì tương lai thì dự thảo về phí đường bộ sẽ được áp dụng trong 2014 tới.

Read more »

Mạo hiểm hay may mắn tạo nên giàu có?

(Doanhnhansaigon) - Vai trò của may mắn đối với giàu có không còn là vấn đề mang tính chất hàn lâm mà còn liên quan đến chính trị.

Nếu chúng ta kết luận rằng giàu có được tạo nên từ làm việc chăm chỉ, dám chấp nhận rủi ro và có những ý tưởng tuyệt vời, rõ ràng người giàu không nợ gì xã hội.

Tuy nhiên, nếu như giàu có chỉ đơn giản là do may mắn, hoặc họ có được khối tài sản kếch xù là do dựa vào cơ sở hạ tầng vốn được tài trợ bởi ngân sách quốc gia, người giàu mắc nợ xã hội và phải trả nợ bằng thuế hay các hoạt động từ thiện.

Mùa hè năm ngoái, cuộc tranh luận về may mắn và làm việc chăm chỉ, tự thân vận động hay nhờ vào xã hội đã trở thành điểm nóng với bài phát biểu tại ĐH Priceton của Michael Lewis.

Là cây bút chuyên viết về tài chính, Lewis cho rằng thành công thường đến từ may mắn và những tình huống được cho là ngẫu nhiên. Những người thành công thường “hợp lý hóa” thành công của họ bằng cách cho rằng thành công đến từ tài năng, quá trình làm việc hoặc trí thông minh.

Sau đó, Tổng thống Mỹ Barack Obama khơi lại cuộc tranh luận trong chiến dịch tranh cử. Nhiều người cho rằng ông Obama đã đi chệch hướng khi nói về đường sá, cầu cống và các ngôi trường công. Tuy nhiên, lập luận của ông Obama vẫn làm dấy lên cuộc tranh luận về việc nhà giàu phải trả mức thuế “công bằng hơn”.

Tuy nhiên, người giàu nghĩ gì về bản thân họ? Khảo sát từ hãng nghiên cứu Spectrem Group cho thấy trong khi một số người cho rằng may mắn đóng vai trò quan trọng trong thành công của họ, rất nhiều người cũng khẳng định lao động chăm chỉ, giáo dục và chấp nhận rủi ro đóng vai trò quan trọng hơn.

Trong số những người có tài sản từ 5 triệu USD trở lên, hơn 98% cho rằng lao động chăm chỉ là “nhân tố tạo nên sự giàu có”. Hơn 90% đánh giá cao yếu tố giáo dục. Các yếu tố quan trọng khác lần lượt là “đầu tư thông minh”, “tính căn cơ tiết kiệm” và "chấp nhận rủi ro”.

Hơn một nửa số người tham gia khảo sát cho rằng họ đã “ở đúng chỗ vào đúng thời điểm”. Tuy nhiên, nhân tố này kém quan trọng hơn nhiều so với yếu tố làm việc chăm chỉ và giáo dục.

Tuy nhiên, trong số các ông chủ, số người tự cho rằng họ giàu có nhờ may mắn cao hơn nhiều. 79% cho rằng họ đã “ở đúng chỗ vào đúng thời điểm”. 50% cho rằng may mắn là yếu tố quyết định.

Có thể rút ra kết luận gì từ những con số trên? Theo George Walper, chuyên gia đến từ Spectrem Group, các dữ liệu cho thấy sự cân bằng. Một số người nhận ra thành công của họ đặc biệt dựa vào may mắn. Tuy nhiên, một số người không nghĩ như vậy. Có thể, cái tôi đóng vai trò quá quan trọng đối với những người đánh giá thấp vai trò của may mắn.

Read more »

Ngôn ngữ cơ thể: Cách cầm cốc (ly) thể hiện tính cách

Chẳng cần dò xét đâu xa, bạn hoàn toàn có thể biết được bản chất con người của chàng (hay nàng) chỉ qua cách người ấy nâng ly.

Tiến sĩ Glenn Wilson, một nhà tâm lý học, đã quan sát ngôn ngữ cơ thể của 500 người đang uống, và chia họ thành 8 tính cách. Hãy xem bạn thuộc cách nào nhé:

(Tám kiểu tính cách khác nhau chia theo cách cầm cốc)

1. Anh chàng kiêu ngạo (the jack-the-lad)

- "Con công trống" này hiểu rõ bản thân mình và sẽ uống một cốc bia chai, hoặc rượu táo.

Anh ấy có vẻ tự tin và kiêu ngạo, tư thế bành trướng, ngả người chiếm nhiều không gian nhất nếu có thể, chẳng hạn đẩy cốc ra xa và dựa lưng vào ghế.

Nếu anh ấy uống cùng bạn bè, anh ấy sẽ không thích có người lạ từ bên ngoài, trừ phi đó là người nịnh hót và đề cao cá nhân anh.

2. Kẻ hăm dọa (the browbeater)

- Lại một lần nữa tuýp người này là đàn ông. Anh ấy thích những cốc hoặc ly lớn, sử dụng như một thứ vũ khí biểu tượng của mình, cầm cốc vững chắc, và khoa chân múa tay trong tư thế đe dọa, theo kiểu "đối mặt".

Có vẻ như thể biết tuốt, anh chàng này dễ trở thành kẻ thù trong mắt người khác, dù chỉ qua những cuộc tranh luận hoặc những trò đùa. Nếu tiếp cận với anh ta, bạn nên cảnh giác cao độ, hoặc không chút nào cả.

3. Nữ hoàng băng giá (the ice-queen)

- Đây là tuýp phụ nữ điển hình với tính cách lạnh và phòng thủ.

Cô ấy uống bằng ly rượu, hoặc một cái ly ngắn, được cầm chắc ở tư thế vắt ngang qua ngực, như để làm nhụt chí những ai định đến gần.

Thường thì sẽ mất thời gian để tiếp cận người phụ nữ này, cô ấy có thể sẵn sàng tung ra những lời làm bạn bẽ mặt.

4. Người chuyên ngồi lê đôi mách (the Gossip)

- Thường là phụ nữ hay thích tụ tập với bạn bè. Cô ấy có thể nói chuyện về người khác, và đó thường là phê phán. Cô ấy cầm cán, đỡ đáy cốc và sử dụng nó để hoa chân múa tay, chỉ chỏ trong khi đang nói chuyện.

Cô ấy có xu hướng nghiêng cốc nước của mình về phía người đối diện để nói chuyện một cách bộc bạch hơn. Kiểu tính cách này thường có một nhóm bạn gắn bó khăng khít, và ít muốn mở rộng nó, vì thế những lời tán tỉnh từ người ngoài ít có tác dụng.

5. Người cô đơn (the wallflower)

- Thường là người ngoan ngoãn, xấu hổ, cầm cốc rất chặt như thể sợ ai lấy mất.

Lòng bàn tay bị giấu đi và cái cốc trở thành điểm tựa của họ - nước trong cốc dường như không bao giờ cạn. Lượng đồ uống cũng rất ít. Người này có thể uống bằng ống hút, với vẻ bồn chồn, và thường ngoáy cốc nước giữa những lần uống.

Cách cầm và tốc độ uống phản ánh bối cảnh xung quanh họ - rất ít được làm quen.

Để tiếp cận người này, bạn cần làm theo cách nhẹ nhàng, tinh tế, với một vài lời khen nhẹ nhàng để xây dựng sự tự tin.

6. Người thích được tán tỉnh (the Flirt)

- Đó thường là phụ nữ, cầm cốc với những ngón tay thanh nhã hướng ra ngoài và sử dụng nó theo một cách rất lả lơi, khiêu khích.

Cô ấy có thể đặt cốc ở khoảng xẻ của hai bầu ngực để thu hút sự chú ý hoặc để liếc mắt qua thành cốc khi nhấm nháp từng ngụm. Cô ấy có thể vuốt thành cốc bằng những ngón tay của mình, thậm chí nhúng ngón tay vào cốc và mút cho đến khô.

7. Người ưa hài hước (the fun-lover)

- Kiểu người này có thể là cả nam lẫn nữ. Họ có xu hướng hòa đồng và thích chè chén, thích cười.

Họ thường uống từng ngụm nhỏ để không bở lỡ những cơ hội giao tiếp, và cầm cốc lỏng lẻo để tạo sự thoải mái.

Kiểu người này luôn vui vẻ mở rộng các mối quan hệ xã hội. Vì thế, cách tốt nhất tiếp cận họ là đến thẳng dưới chỗ sáng sủa, nói chuyện thoải mái và khiến họ cười.

8. Tay chơi (the playboy)

- Người đàn ông này rất sống động và tự tin, một kẻ gạ gẫm kiểu "Don Juan".

Anh ấy thường sử dụng ly hoặc cốc nước cao như một hình mẫu về khả năng của mình, xoay nó với những động tác khêu gợi. Anh ấy có thiên hướng sở hữu, và có thể đụng chạm vào người phụ nữ cùng nói chuyện.

Read more »

Câu chuyện cà phê

(Doanhnhansaigon) - Việt Nam có một nền văn hóa cà phê rất khác với các nền văn hóa cà phê ở phương Tây. Cà phê ở đây dành cho việc thưởng thức một cách chậm rãi, tương tự như cách uống của người Pháp. Tuy nhiên, người Pháp uống cà phê trước khi ngày làm việc bắt đầu. Còn ở Việt Nam, người ta thường bỏ ra ít nhất nửa tiếng mỗi lần uống cà phê và họ có thể uống vào bất cứ lúc nào trong ngày.

Ở trong các quán cà phê, tôi để ý thấy khách hàng hầu hết là đàn ông. Thời gian gọi cà phê, chờ cà phê ra rồi chờ cà phê nhỏ giọt phải mất ít nhất mười lăm phút.

Trong khi đó, khách ngồi hút thuốc, đọc báo, suy tư, hoặc trò chuyện với nhau và tận hưởng thời gian rảnh rỗi. Khi ly cà phê đã sẵn sàng, họ nhâm nhi như người Scotland nhâm nhi rượu whiskey, rồi lại nói chuyện và hút thuốc.

Khi tôi hỏi một người bạn những khách hàng trong quán cà phê là ai, cô ấy bảo đó là người đang làm việc. Có thể họ tự kinh doanh hoặc đi làm thuê, nhưng cái hay là họ có thể sắp xếp thời gian ngồi suy tư bên ly cà phê.

Thời gian nghỉ giải lao uống cà phê giữa giờ làm việc ở Việt Nam không bị quy định chặt chẽ. Những người đi làm có thể đi uống cà phê bất cứ lúc nào trong ngày, còn người thất nghiệp thì ngồi uống cà phê cả ngày.

Hiếm khi tôi thấy người dân ở đây gọi cà phê mang đi. Có lẽ chỉ có phụ nữ bận đến công sở ngay thì mới chọn cách uống này. Phụ nữ có vẻ cũng ít ngồi nhâm nhi cà phê trong quán. Hình như họ quá bận với công việc, hoặc với chuyện mua sắm gia đình.

Thỉnh thoảng trong những quán cà phê sang trọng, tôi gặp những người phụ nữ ngồi thư thả uống nước. Nhưng có vẻ như họ không phải người đi làm, mà là những người dư dả tiền của lẫn thời gian.

Ở Việt Nam, xã hội cà phê có vẻ như thuộc về nam giới. Ở các nước phương Tây, lúc uống cà phê không phải là thời gian dành cho việc quảng giao. Ly cà phê là một phương cách đem đến sự hăng say làm việc.

Ở  Ý, những người bạn tôi thường đứng uống nhanh một cốc espresso trước khi lao vào công việc. Họ không có nhiều thời gian để ngồi trò chuyện và nhâm nhi.

Sau ly cà phê khởi động đầu ngày, người phương Tây sẽ tập trung làm việc đến khoảng 11 giờ. Sau đó, họ sẽ nghỉ giải lao để uống thêm chút trà hay cà phê cho tỉnh táo.

Ở Mỹ, nhiều loại xe ôtô bố trí chỗ đặt ly cà phê vì người Mỹ thường có thói quen ghé xe lại một cửa hàng bên đường mua ly cà phê đặt trong xe rồi đi ngay. Không có thời gian ngồi thưởng thức cà phê trong quán, họ thường để ly cà phê của mình trong ôtô cho tiện. Thậm chí nhiều khi họ còn chẳng có thời gian để ăn sáng.

Một phát minh người Mỹ quen sử dụng là máy pha cà phê. Máy này được cài chương trình và hoạt động ban đêm để cà phê luôn sẵn sàng vào buổi sáng. Cách này giúp người Mỹ tiết kiệm thời gian pha cà phê. Người uống có thể vừa cầm cốc cà phê vừa uống, vừa chạy ra cửa hoặc lái xe đến công sở.

Tóm lại, ở các nước phương Tây, cà phê là chất xúc tác cho tinh thần làm việc. Còn ở Việt Nam, cà phê đi cùng với thú vui thư giãn với bạn bè. Có lẽ người phương Tây đặt cao năng suất lao động, còn ở một số quốc gia khác, mọi người lại đề cao sự thư giãn trong cuộc sống.

Mặc dù cà phê ở Việt Nam thường đậm đặc hơn cà phê ở các nước phương Tây, nhưng người thưởng thức cà phê ở đây không hề có biểu hiện gì là sẽ hăng say lao ngay vào công việc ngay sau khi giọt cà phê đầu tiên ngấm vào cơ thể. Họ vẫn thích sự từ từ và thư giãn hơn.

Read more »

Bọt xà phòng trong tách… cà phê

Cà phê độn bơ, bắp, hương liệu, hóa chất trong sản xuất thuốc kháng sinh, trong sản xuất xà phòng chỉ để có một ly cà phê đúng “gu” của khách. Tất nhiên, những người ghiền loại cà phê này đang mang trong mình mầm của những căn bệnh mãn tính và cả ung thư…

Cà phê – 1vốn 10 lời

Anh N.V.Đ. – từng làm nhân viên một cơ sở chế biến cà phê trên đường Lê Đức Thọ (Gò Vấp, TPHCM) – cho biết: “Với cách làm của chủ cũ anh thì đây là ngành kinh doanh một vốn bốn năm lời”. Anh khẳng định: “Đồ nghề chỉ cần một máy trộn, một máy xay và hai cái thau”.

Để có thứ bột “đen đen, đắng đắng”, anh Đ. “bật mí”: công thức pha chế thường là: 1kg bơ + 1kg cà phê hạt+ 1kg bột bắp. Sau khi rang cà phê hạt và bột bắp, tất cả được đổ vào máy xay chung với bơ. Sau đó, hỗn hợp này cần sự hỗ trợ của hương hóa chất, chất tạo độ đắng, sánh.

Nhiều quán còn châm thêm một số hóa chất để tạo hương vị đặc biệt cho cà phê của quán. Hiện nay nhiều khách còn thích cà phê nhiều bọt nên cho thêm hóa chất tạo bọt vào hỗn hợp. Những hóa chất ấy có thể dễ dàng tìm thấy tại các cơ sở bán hóa chất công nghiệp.

Theo anh Đ., không chỉ cà phê đường phố, phần lớn lượng cà phê này được bỏ mối vào các quán, nhiều nhất là các quán ở ngoại thành. Do giá “ưu đãi” và khoản hoa hồng 10% nên loại cà phê này cũng được tiêu thụ nhanh. Chỉ riêng tại Q. Bình Thạnh và Thủ Đức, mỗi ngày cơ sở anh cũng bán được 40-50 kg.

Uống bọt xà phòng

Bác sĩ Nguyễn Thị Ngọc Diệp – phó khoa dinh dưỡng vệ sinh an toàn thực phẩm Viện Vệ sinh y tế công cộng – cho biết: “Chất tạo bọt mà một số cơ sở tẩm vào cà phê chính là sodium lauryl sunfate – một hóa chất chuyên dùng trong sản xuất xà phòng với liều lượng vừa phải.

Chất này không được dùng trong thực phẩm. Tuy nhiên, đây không phải là chất như nước rửa chén, dùng hòa vào cà phê đã pha như nhiều người nghĩ. Thường chất được bán ở dạng cô đặc. Theo tài liệu của Tổ chức Y tế thế giới, đây là chất độc không được ăn, uống, hút. Nếu dùng có thể gây tổn hại đường ruột, gan.

Riêng những xà phòng gội đầu có chất này có thể gây xơ tóc, tổn hại mắt, làm tóc rụng. Việc dùng sodium lauryl sunfate trực tiếp vào cơ thể kết hợp một số hóa chất khác, về lâu dài có thể gây ung thư”.

“Ngoài ra, việc lạm dụng hóa chất có hương cà phê sẽ gây hại cho sức khỏe về lâu dài. Trong hạt cà phê đã có cafein nhưng việc cho thêm một cafein hóa chất là một thủ thuật đánh lừa người tiêu dùng. Uống nhằm chất này cũng sẽ thấy nôn nao, tỉnh táo, không buồn ngủ (dù uống cà phê độn bắp).

Trong khi đó, cafein không được phép cho vào thực phẩm bừa bãi mà phải phụ thuộc một số chỉ tiêu về hàm lượng tinh khiết, hàm lượng kim loại nặng, arsen (AS)… Nói chung, chưa có trường hợp nào ngộ độc cấp tính do cà phê nhưng người tiêu dùng phải cẩn trọng với những loại cà phê trôi nổi. Việc tích tụ hóa chất trong cơ thể lâu ngày sẽ gây ra nhiều bệnh mãn tính” – bác sĩ Diệp khuyên.

Đâu là cà phê thật?

Ông Huỳnh Lê Thái Hòa – trưởng phòng vệ sinh an toàn thực phẩm Sở Y tế TP.HCM – khẳng định: “Với một thị trường rộng như TP.HCM, các cơ sở chế biến cà phê “chui” rồi giao cho các quán lề đường thì không thể nào kiểm soát nổi hết”.

Giám đốc một công ty chế biến cà phê xuất khẩu bức xúc: “Hai năm trước, một số cơ sở bán hàng ở miền Tây còn đặt tôi làm cà phê theo công thức tẩm, ướp mà họ đưa. Khi đi hỏi ở chợ Kim Biên tôi phát hiện chất họ tẩm đắng cho cà phê là chất sử dụng sản xuất thuốc kháng sinh.

Tôi còn biết muốn làm cho cà phê từ màu nâu chuyển sang đen phải dùng đường caramen, loại đường này rất đắt tiền. Do đó, nhiều nơi thay bằng màu công nghiệp, giá chỉ có 30.000 đồng/kg. Một muỗng nhỏ màu công nghiệp có thể làm 10kg cà phê từ nâu chuyển sang đen kịt.

Tuy nhiên, lương tâm của người làm nghề không cho phép”. Sau đó, nhãn hiệu cà phê của công ty chị ít xuất hiện ở Việt Nam mà chủ yếu được xuất khẩu sang Mỹ, Nhật. Điều đó chứng tỏ rằng chính thị hiếu của một số người tiêu dùng ở nước ta đã “nuôi sống” các cơ sở chế biến cà phê pha, tẩm hóa chất.

Từ bỏ thói quen uống loại cà phê đen kịt, sánh đặc và quá nhiều bọt là cách tốt nhất để tránh uống phải cà phê dởm.

Chú ý cà phê nguyên thủy có màu nâu cánh gián, không quá sánh đặc. Cà phê nguyên chất có mùi hương tự nhiên, nồng nàn. Nếu cà phê nguyên chất sau khi uống để lại dư vị ngọt dịu thì cà phê pha hóa chất chỉ để lại vị đắng.

Ngoài ra, khi đánh ly cà phê nguyên chất cũng ít bọt và bọt kém bền. Trong khi đó, ly cà phê có hóa chất tạo bọt thì thường lên bọt rất nhiều và lâu tan”

Read more »

Uống cà phê để sống hay chết?

ANTĐ - Cà phê chỉ mới du nhập vào Việt Nam hơn 100 năm nay và đồn điền đầu tiên trồng cà phê trên mảnh đất chữ S này cũng chỉ mới có từ năm 1888, nhưng hiện nay Việt Nam đã là nước sản xuất và xuất khẩu đứng thứ 2 thế giới và hơn nữa cà phê đã là thứ nước uống thường dùng của dân ta, có lẽ chỉ có sau nước chè.

Thói quen uống cà phê đã ăn sâu vào nếp sinh hoạt của nhiều người Việt Nam, và các quán cà phê xuất hiện ở mọi hang cùng ngỏ hẽm. Đến mức mọi quán giải khát bây giờ đều có thể gọi là quán cà phê. Chỉ riêng hai điều kiện nguồn nguyên liệu sẵn có và sự phổ biến của thói quen ngồi quán cà phê/ uống cà phê như vậy đã đủ để xác định Việt Nam đang là thị trường lớn tiêu thụ cà phê. Chỉ tiếc một điều không ở đâu trên thế giới này tiêu thụ một thứ cà phê giả, độc hại như ở Việt Nam.

Thế nào là cà phê giả?

Xét theo xu hướng tiêu dùng, trên thế giới hiện có 3 loại cà phê: Loại thứ nhất là cà phê 100% thiên nhiên. Loại thứ hai là cà phê có sử dụng hương liệu, loại này các nhãn hiệu đa quốc gia thường sản xuất. Loại thứ ba là cà phê có sử dụng hương liệu và pha độn một số thành phần khác như chocolate, ca cao, chicory, các chất thay thế cà phê khác. Nếu là một trong ba loại kể trên và nhà sản xuất công bố rõ thành phần của loại đó trên bao bì sản phẩm có thể coi đó là cà phê thật.

Vậy cà phê thế nào là giả (?) - Đó là loại cà phê công bố là cà phê nhưng tỉ lệ cà phê thấp, độn nhiều chất lạ không phải cà phê nhưng rang cháy và sử dụng các thủ đoạn để người tiêu dùng tưởng là cà phê nguyên chất. Đặc trưng của loại cà phê được coi là giả khi các nhà sản xuất, pha chế không công bố thành phần các chất độn trong cà phê thành phẩm. Còn cà phê sản xuất không đảm bảo ATVSTP thì gọi là cà phê bẩn, sử dụng các hóa chất độc hại, không rõ nguồn gốc để sản xuất và chế biến, pha chế cà phê là cà phê độc. Rất cay đắng, không ít quán cà phê trên cả nước hiện nay đều sử dụng loại cà phê giả, bẩn, độc này.

Ghê sợ cà phê giả, bẩn và độc

1 kg cà phê nhân rang, xay xong chỉ còn 0,7 kg, 1 kg cà phê bột nguyên chất chỉ có thể pha được 25 ly cà phê là đã rất cao tay rồi. Giá cà phê nhân khô trên thị trường giao động trong khoảng 45.000-50.000 đồng/kg, vậy giá thành tối thiểu cà phê bột phải là 100.000 đồng/kg. Giá 1 ly cà phê tối thiểu cũng phải 10.000 đồng/ly. Vậy mà trên khắp các vỉa hè TP Hồ Chí Minh và các tỉnh phía nam đang bán với giá 8.000 đồng/ly. Vậy đó là cà phê gì? Tôi đã đến một cơ sở chế biến cà phê ở phường Bình Trưng Tây (Q.2 TP.HCM). Trong một gian xưởng thấp tè, nóng hừng hực, bốn công nhân chân đất đang xả “cà phê” rang rồi xuống sàn xưởng, dùng xẻng đảo cho nguội trước khi xúc đổ vào họng máy xay. Mùi hóa chất hăng nồng bốc lên. Nhìn kỹ cái đống gọi là cà phê tôi  thấy rõ chỉ khoảng 20% là hạt cà phê mà chủ yếu là hạt méo mó, hạt lép, còn chủ yếu là hạt ngô, hạt đậu nành. Những hạt này được rang cháy tẩm dầu mỡ và tinh dầu thơm mùi cà phê trông bóng loáng và thơm nức.

Cái đống gọi là cà phê trong xưởng kia có thành phần như sau: 20% cà phê xấu mua giá rẻ từ sàng sẩy ở các cơ sở xuất khẩu tại Tây Nguyên, 60% là đậu nành Campuchia, 20% ngô hạt. Hương liệu là tinh dầu hóa học cùng các loại mỡ hóa chất mua từ chợ Kim Biên. Giá thành làm ra là 35.000 đồng/kg bột, bán ra 60.000 đồng/kg. Đó là nguyên liệu chính để pha ra cái nước uống gọi là cà phê đang có mặt trên mọi nẻo đường đất nước.

Thế đấy, ngay cả uống chất độc cũng dễ trở thành một thói quen. Vẫn biết là cà phê rởm rồi, nhưng thấy thơm nhiều người cứ uống đại. Thậm chí có người uống xong thấy nôn nao cả người giống như say xe. Hóa chất trong cà phê giả ghê thật. Vậy mà thiên hạ cứ uống đều đều.

Tìm hiểu các “nhà sản xuất” cà phê giả, bẩn, độc tôi được biết các hóa chất được tẩm ướp để biến ngô đậu thành cà phê có tới 20 loại, trong đó chủ yếu có calamel tạo màu và vị ngọt, dầu ăn đông cứng, đường hóa học và tinh dầu tạo mùi thơm.

Trung tâm Nghiên cứu khoa học vì lợi ích của cộng đồng (CSPI) tại Mỹ vừa đưa ra báo cáo về nguy cơ gây ung thư của các chất tạo màu caramel thường sử dụng trong công nghiệp chế biến thực phẩm. Chất tạo màu caramel có công thức hóa học là 4-methylimidazole (4-MI), được tạo ra thông qua quá trình biến đổi hóa học có liên quan đến ammonia-sulfite. Độc tính của 4-MI gây ra ung thư trên chuột. Đó là caramel được phép dùng trong công nghiệp thực phẩm, còn cái thứ caramel trôi nổi mua ở chợ để chế cà phê giả là caramel chế từ gỉ đường chứa đầy độc tố, kinh khủng gấp nhiều lần so với thứ CSPI đã cảnh báo.

Mỗi một kg ngô đậu để biến thành cà phê cần tới 0,15 kg caramel. Sau khi đổ caramel khoảng 4 phút, các chủ lò rang tiếp tục rắc đường hóa học giá rẻ của Trung Quốc vào để tăng vị ngọt. Hỗn hợp trên được trộn đều để caramel khô lại. Tiếp đến, sau khi hỗn hợp trên được làm nguội, bơ công nghiệp và các loại dầu sẽ được các chuyên gia làm giả tẩm ướp. Các loại dầu ăn không mùi là phụ gia không thể thiếu. Tùy theo lò, người ta có thể dùng dầu cải, dầu dừa. Tuy nhiên,  nguy hiểm nhất trong giai đoạn này là sự có mặt của chất CNC trộn chung với các loại dầu với mục đích cô đặc hỗn hợp. Được biết, chất này là một chất hóa học dùng trong quá trình hồ vải. Khâu cuối cùng là thêm hương vị cà phê bằng tinh dầu thơm không biết là tinh dầu gì và có được phép dùng trong thực phẩm không. Đến khi pha chế, các quán cà phê thường thêm chất tạo bọt, vốn dùng trong công nghệ tẩy rửa vào cốc cà phê nữa.

Theo quy định, việc chế biến thực phẩm, thức uống  sử dụng các chất như tạo màu, tạo bọt, tạo thơm… phải được sự cho phép của Bộ Y tế. Chất nào không được phép thì tuyệt đối không được cho vào. Tất cả sản phẩm đều phải công bố hàm lượng, tiêu chuẩn sản phẩm trên nhãn mác, bao bì. Trong khi đó, chất caramel, nếu được sản xuất từ đốt cháy đường thì cũng phát sinh những chất độc hại gây ung thư như các loại thực phẩm bị đốt cháy khác. Chất CNC, nếu là loại được sử dụng trong công nghiệp, có khả năng gây ung thư vì chứa nhiều tạp chất độc hại. Ngay cả loại dùng trong thực phẩm, nếu dùng quá liều cũng độc hại.

Quản lý chất lượng cà phê bằng cách nào?

Cho đến nay việc quản lý chất lượng cà phê chỉ quy định tỉ lệ caffeine mà không quan tâm tới nguồn gốc hoặc quá trình chế biến. Việc kiểm tra kiểm soát cũng chỉ có ở các cơ sở sản xuất cà phê gói bán trên thị trường. Còn cà phê trên thị trường pha chế giải khát thì thuộc về các đơn vị kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm. Nhưng các đơn vị này không có khả năng kiểm tra chất lượng cà phê, nhất là không thể kiểm tra hàng trăm nghìn quán cà phê giải khát trên mọi nẻo đường đất nước. Từ trước tới nay việc quản lý, kiểm tra, công nhận hoặc xử phạt các sản phẩm thực phẩm đều do Chi cục An toàn Vệ sinh thực phẩm tỉnh chủ trì. Các đơn vị như quản lý thị trường, thanh tra ngành Nông nghiệp… chỉ tham gia đoàn liên ngành. Chỉ từ năm 2012, chức năng kiểm tra, quản lý chất lượng đối với sản phẩm nông - lâm - thủy sản mới được giao cho Cục Quản lý chất lượng nông - lâm - thủy sản thuộc ngành NN&PTNT quản lý. Sản phẩm từ ruộng về tới bếp, chế biến ra thức ăn là do ngành nông nghiệp chịu trách nhiệm. Từ bếp, thực phẩm ra thị trường là do ngành công thương quản lý. Còn khi lên bàn ăn thì trách nhiệm thuộc về ngành Y tế.

Như vậy, chức năng quản lý của các ngành, đơn vị còn chồng chéo, chưa phân định trách nhiệm rạch ròi nên chất lượng sản phẩm gần như không thể kiểm soát nổi.

Vậy là đến nay chất lượng cà phê đường phố  gần như bị buông thả và vì lợi nhuận các “nhà sản xuất” vẫn tiếp tục đầu độc khách hàng. Cần sớm bắt buộc tất cả các quán cà phê, các nhà hàng có bán cà phê công bố nguồn gốc, chất lượng, thành phần cà phê mà mình pha chế. Tất cả các cơ sở sản xuất cà phê bột phải đăng ký chất lượng VSATTP và chịu sự kiểm tra kiểm soát thường xuyên. Đó là con đường để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng. 

Read more »

Nhiều nghịch lý quá!

(PetroTimes) - Có lẽ trên thế giới, ít có quốc gia nào đang tồn tại những nghịch lý lạ lùng như ở Việt Nam ta. Hiện trạng của nghịch lý này lan rộng, phổ cập khắp nơi, trong mọi thời gian và mọi tầng lớp xã hội…

Hãy bắt đầu câu chuyện của chúng ta tại một ngã tư, ngã năm hay ngã sáu nào đó ngay giữa thủ đô Hà Nội. Đèn đỏ đã bật lên nhưng những chiếc xe máy loại đắt tiền thản nhiên lao qua. Người điều khiển những chiếc xe đó là những cô, cậu thanh niên có hình thức bề ngoài lộ rõ là con nhà giàu đang sùng bái các loại mốt. Đầu trần, áo quần, giày dép, túi xách, kính mát... toàn thuộc loại hàng hiệu, tóc nhuộm xanh đỏ hay cắt theo kiểu tóc đang thịnh hành của các siêu sao. Người vượt đèn đỏ không chỉ là thanh niên mà ngay cả những người đứng tuổi, càng tỏ ra sành điệu bao nhiêu càng thích vượt đèn đỏ bấy nhiêu. Xe họ lao vun vút ngay dưới biểu ngữ: “Mỗi người sống và làm việc theo hiến pháp, pháp luật” căng trên phố. Nỗi khiếp sợ nhất của người nước ngoài đến Việt Nam khi qua đường ở Hà Nội chính là sự hỗn tạp này.

Hà Nội - thành phố được mệnh danh là thành phố “hòa bình, xanh, sạch, đẹp” nhưng quanh Hồ Gươm, trước tòa thị chính, người ta thoải mái vứt rác; còn trong những ngày lễ, ngày hội thì rác ngập tràn trên đường, trên bãi cỏ. Quốc hoa anh đào xứ Phù Tang vượt nghìn trùng đến Hà Nội khoe sắc cũng bị dân lao vào xâu xé, vặt nát. Đường Hoàng Hoa Thám kề bên Hồ Tây, từng tốp người xách những con chim gọi là sâm cầm (loài chim quý mang biểu trưng của Hồ Tây một thuở) bị vặt trụi lông rao bán. Ngay ngã năm Cửa Nam, một trong những nơi sầm uất của Hà Thành, người ta ngang nhiên treo băng rôn “lẩu chim rừng, vịt trời”. Không chỉ thủ đô Hà Nội, ở thành phố Bắc Giang cũng nổi tiếng với hàng loạt nhà hàng cùng các món ăn chế biến từ chim trời.

Tại chùa Hương, ngôi chùa nổi tiếng của đạo Phật với nguyên lý kinh điển “cấm sát sinh” nhưng từ cửa Thiên Trù đến cửa động Hương Tích nhan nhản hàng quán kinh doanh thịt thú rừng với những cảnh nai rừng, khỉ, voọc bạc má…, những loài nằm trong sách đỏ, bị phanh thây còn tươi màu máu. Tiếng hót của chim khuyên, chào mào, chim sáo, chim gáy… ngày càng vắng nơi núi rừng, làng quê Việt Nam vì mạng lưới vây bắt, tận diệt để biến những con chim tội nghiệp thành món hàng cung cấp cho chợ chim mở ra hằng ngày ở đường Kim Ngưu, chợ Hàng Da, chợ Đồng Xuân… Để rồi trong mỗi căn nhà ống, nhà tầng, chung cư lại có vài ba lồng chim phủ vải thỉnh thoảng vang lên đôi ba tiếng hót đơn lẻ cho ông, bà chủ nhà hoài niệm về làng quê, về thời thơ ấu phóng khoáng.

Nghịch lý thay, khi bị Tổ chức Bảo vệ động vật hoang dã thế giới xếp hạng Việt Nam là quốc gia kém nhất trong bảo vệ động vật hoang dã thì tổ chức cùng chức năng này của Việt Nam lại lên tiếng phản đối. Song, đáng buồn là năm 2011, Hội Sinh vật quý hiếm nước ta buộc lòng phải ra tuyên bố cá thể tê giác cuối cùng ở vườn quốc gia Cát Tiên đã chết. Voi rừng quốc gia Bản Đôn cũng mất dần những cá thể cuối cùng.

Cảnh chen lấn cả đêm để mua hồ sơ ở một trường mầm non Hà Nội

Lại cũng xin cung cấp thêm một nghịch lý xung quanh việc chăm sóc và bảo vệ trẻ em ở nước ta. Chúng ta luôn khẳng định về các chính sách ưu tiên chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em. Vậy mà mỗi khi vào mùa khai giảng, để con cháu được vào trường mẫu giáo công lập, ông bà, cha mẹ phải dậy từ 2-3 giờ sáng đi xếp hàng ghi tên cho con cháu mình. Quy định mỗi lớp 1, 2, 3... ở cấp phổ thông cơ sở chỉ có 40-45 học sinh… nhưng hiện nay đa phần các lớp này đều nhồi nhét 60-65. Cá biệt có lớp lên đến 70 em. Lý do của sự quá tải này vì thiếu trường, lớp. Chỗ vui chơi của trẻ em ngay tại thủ đô Hà Nội cũng không có. Hơn nửa thế kỷ nay, cung văn hóa dành cho thiếu nhi duy nhất ở Hà Nội năm nào vào hè cũng lâm vào tình trạng quá tải đơn xin cho các cháu vào các lớp vui chơi hè.

Tiếp quản thủ đô, Nhà nước dạo đó còn nghèo nhưng vẫn xây rạp chiếu bóng Kim Đồng dành cho trẻ. Nay rạp này bị phá để xây trung tâm văn hóa, thương mại để cho thuê hội họp và đám cưới. Vậy là điểm văn hóa cuối cùng dành cho trẻ em Hà Nội đã mất. Trong khi riêng Bắc Kinh, Tokyo, mỗi thành phố có tới 7 rạp chiếu bóng dành cho thiếu niên, nhi đồng. Việt Nam ta với gần 90 triệu dân mà không có một nhà hát nào dành riêng cho thiếu nhi. Từ thành phố đến nông thôn, trẻ em bị mất dần chỗ vui chơi được tổ chức và quản lý. Phải chăng đây là một trong những nguyên nhân khiến mỗi dịp hè, số trẻ em bị chết đuối ngày một tăng?!

Trong tiêu dùng, cách sống của người xứ ta càng thấy nghịch lý. Nước ta đang khó khăn về kinh tế, bình quân thu nhập người dân vẫn thuộc hàng thấp so với mặt bằng của thế giới. Nhưng kỳ lạ thay, bất kỳ một thứ hàng tiêu dùng nào mới nhất, hiện đại nhất cũng được người Việt nhanh chóng biết và khao khát bằng mọi giá để được sở hữu. Iphone 5, một loại điện thoại di động hiện đại nhất thế giới của Hãng Apple vừa tung ra thị trường làm xôn xao thị trường nước Mỹ (chỉ trong vòng 24 giờ tung ra đã bán được 2 triệu cái, bình quân 1 phút bán được 1.400 chiếc) với giá 700USD. Sang Việt Nam, giá mỗi chiếc lên đến 15-20 triệu đồng. Vậy mà các nam thanh, nữ tú tuổi teen, kể cả các cô cậu đang ăn nhờ bố mẹ, những chàng thanh niên lương một tháng chưa đến 3 triệu đồng cũng đặt mục tiêu bằng mọi giá để được sử dụng sản phẩm “quả táo cắn dở”, kể cả bán thân, bán nội tạng của mình. Có Iphone 5 nhưng đa phần dân Việt ta chỉ sử dụng chưa đầy 20% tính năng của vật dụng đắt tiền này. Iphone 5 trong tay họ chỉ là vật để khoe mẽ, tỏ sự sành điệu hơn người…

Cũng cần kể thêm một nghịch lý nữa. Nước ta là nước nông nghiệp mà nhiều nơi, nông dân phải nhìn những bờ xôi ruộng mật của mình đang biến mất sau những dự án treo, sau những sân golf, những khu công nghiệp làm ăn thất bát. Người nông dân trở thành kẻ làm thuê trên chính mảnh đất của mình, thành món hàng lao động, sống bất đắc dĩ trên hè đường các thành phố…

Những nghịch lý này bắt đầu nảy sinh từ khi nền kinh tế nước ta nước ta chuyển sang cơ chế thị trường. Bên cạnh những ưu điểm của sự năng động, sáng tạo và nhạy bén để hội nhập, thúc đẩy cuộc sống đi lên thì đồng thời cũng phát sinh những yếu kém tiêu cực. Một lối sống xô bồ, chụp giật và tư tưởng cuốn hút theo đồng tiền đã làm mất đi nhiều thuần phong mỹ tục vốn có lâu đời. Vì lợi nhuận, người ta quên cả kỷ cương, phép tắc, phá vỡ những nền nếp trật tự. Người này làm được, người kia muốn làm được nhiều hơn thế, không ai chịu lép về trước ai.

Phải chăng cuộc sống người Việt Nam ngày càng căng thẳng với nhiều bức xúc và trở thành căn bệnh trầm kha bởi nghịch lý ngày càng nhiều, càng dày và bủa vây chúng ta ngày một gia tăng.

Read more »